Lütfen bekleyin.. Lütfen bekleyin..
21 Ekim 1860 tarihinde Türkiye de ilk özel fikir gazetesi olan Tercüman-ı Ahval gazetesi, Agâh Efendi ve İbrahim Şinasi tarafından çıkarıldı.
Bu nedenle ülkemizde 21 Ekim, Gazeteciler Basın Bayramı olarak kutlanmaktadır.
Bayram olarak kutlanan bir ülkede basının yeterince özgür olamaması bir çelişki.
Basın özgürlüğü güçlü demokrasilerin olmazsa olmazlarındandır.
Demokrasi ne kadar güçlüyse, basın o kadar özgür demektir.
Basın özgürlüğünden bahsederken sınırsız özgürlüğü kastetmiyorum.
İnsanların özel hayatına müdahale, haksız eleştiri ve hakaret gibi durumlar basın özgürlüğü kapsamında değildir.
Ancak Türkiye’de ne yazık ki bir gazeteci olarak kendini özgür hissedeceğin bir ortam yok. Yaptığınız bir haberden dolayı kendinizi yargı önünde bulabilir, hatta tutuklanabilirsiniz.
Gazeteci Fatih Yağmur, Radikal gazetesinin adliye muhabiriyken işi için adliyeye gidiyordu. Artık ifade vermek için gidiyor.
Ağustos 2014'te, çalıştığı Radikal gazetesinden atıldı Fatih Yağmur. İşten çıkarıldıktan sonra dahi, öncesinde yaptığı haberlerle ilgili soruşturmalar açıldı.
İşten çıkarılma sürecini ise şöyle anlatıyor; “17 Aralık ve MİT tırlarıyla ilgili haberler yapmıştım. Bu haberler rahatsızlık uyandırmıştı. Gazete yönetimi bana işten çıkarılacağımı söylediğinde nedenini sordum. Siyasi baskı olduğunu söylediler.”
Fatih Yağmur, Mit tırları haberiyle ödül alan bir gazeteci aynı zamanda.
Hiçbir zaman güvende olmadığınızın en somut örneği bu.
Siyasiler, hoşuna gitmeyen bir haber yaptığınızda o güçlü demokrasinin arkasına sığınarak baskıyla sizi işsiz bırakabiliyorlar.
Gazeteci Yağmur, işten atıldıktan sonraki süreci de şöyle anlatıyor; “İş bulamıyorsunuz, bir de ambargolusunuz. Kendinizi kötü hissediyorsunuz. Meslekten uzak kalmış olmanın verdiği bir psikoloji var. Çalışamamanın verdiği bir huzursuzluk var. Telefonların dinlenebileceğini düşünerek bir süre sonra sizi kimse aramıyor. Kimi sizden kaçıyor, bazen de siz başkalarından kaçıyorsunuz zarar gelmesin, soruşturmalara dahil edilmesinler diye.”
MİT tırları haberleri nedeniyle hem ödül kazanan hem de gözaltına alınıp daha sonra serbest bırakılan Fatih Yağmur bütün bu olanlarla aslında Türkiye’deki gazeteciliğin bir kısmının da halini özetleyen bir hikâyeye sahip.
Türkiye uzun bir zamandır basın özgürlüğü konusunda hem ülke içindeki sendika ve örgütlerin hem de dünyanın gündeminde yer alıyor.
Kısa adı RSF olan Sınır Tanımayan Gazeteciler örgütünün 2016 raporuna göre, Türkiye basın özgürlüğü sıralamasında 180 ülke arasında 151. sırada yer aldı.
Yani RSF'ye göre dünyada, basının Türkiye'den daha az özgür olduğu sadece 29 ülke var.
ABD merkezli Freedom House da ay başında yayımladığı raporda, Türkiye’de basının durumunu ‘özgür değil’ şeklinde nitelendirmişti.
Türkiye Freedom House'a göre aynı zamanda; Bangladeş, Burindi, Fransa, Yemen ve Mısır ile birlikte basın özgürlüğü notu bir önceki yıla göre en fazla gerileyen ülkeler arasındaydı.
Raporda, Dünya çapında 2015, son 12 yılda basın özgürlüğü bağlamında en büyük geri gidişin yaşandığı yıl olarak kayıtlara geçti. Raporda, siyasi iktidarların, teröristlerin ve suçluların, kendi iktidarlarını artırabilmek için, özgür medyayı susturmaya çalıştıkları belirtildi.
Freedom House raporunda Türkiye, geçen yıl olduğu gibi yine “basını özgür olmayan ülkeler” kategorisinde yer aldı. 199 ülke içinde 66 puan verilen Türkiye, 2015 yılında basın özgürlüğünde en büyük düşüşün yaşandığı ülkeler arasında yer aldı.
Davutoğlu: Türkiye basın özgürlüğünün yaşandığı bir ülke
Raporlar çoğunlukla Türkiye’nin “terör yasalarını” gazetecilere karşı kullandığına dikkat çekiyor.
Hükümet ise Türkiye’de bir basın özgürlüğü sorunu olmadığını söylüyor.
Tüm bu olanlar yaşanırken dönemin Başbakanı Ahmet Davutoğlu bir konuşmada, “Türkiye basın özgürlüğünün sonuna kadar yaşandığı demokratik bir ülkedir ve böyle kalacaktır” diyordu.
Türkiye Gazeteciler Sendikası’nın verilerine göre Türkiye’de 33 gazeteci demir parmaklıklar arkasında. Bunların 15’i tutuklu, 18’i de hükümlü.
Söz konusu kişiler arasında güvenlik güçleri tarafından uygulamaya konulan sokağa çıkma yasaklarının olduğu bölgelerde çalışan gazeteciler de yer alıyor.
Tutuklu 15 gazetecinin 9’u Dicle Haber Ajansı (DİHA) çalışanı ve bu gazetecilerin farklı tarihlerde tutuklanarak cezaevlerine gönderildi.
Tutuklu gazetecilerin yanı sıra Zaman gibi el konulan gazeteler, yabancı gazetecilerin sınır dışı edilmesi, gazetecilere yönelik karalama kampanyaları ve açılan soruşturmalar, Türkiye’nin basın özgürlüğü notunun gerilemesinde rol oynayan faktörler arasında.
Türkiye’de gazeteciliğin en yaygın sorunlarından biri olan işten çıkarmaların ise son yıllarda da hız kesmeden devam ettiği belirtiliyor.
Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nin açıklamasına göre basın sektöründe işsizlik oranı ülke ortalamasının üç katına ulaştı. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) verilerine göre işsiz gazeteci sayısı 7 bini buldu.
Avrupa’da yüzde 25 olan gazeteciler arasındaki sendikalaşma oranı Türkiye’de yüzde 3,5 ile sınırlı kaldı.
Böyle bir durumda ülkeyi yönetenler ‘Basın Günü’nü kutlayan mesajlar yayımlıyorlar.
Haydi bakalım, ‘Basın Günü’ kutlu olsun…
