Lütfen bekleyin.. Lütfen bekleyin..
Yıllar yılıdır Bölge adeta kaderine terkedilmiş durumda.
Neredeyse Cumhuriyet ile yaşıt bir unutulmuşluk ve üvey evlat muamelesi reva görülüyor doğu ve güneydoğuya.
Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde yirmi üç ilin nüfusu 14,2 milyon kişi ile Türkiye nüfusunun yaklaşık beşte birini oluşturuyor.
Salt ekonomik nedenle bu iller son beş yılda 864 bin kişi dolayında ‘net göç’ verdi.
2002-2015 arasında Türkiye genelinde toplam 312 milyar liralık kamu yatırım tahsisinde Doğu-Güneydoğu’daki yirmi üç il 33 milyarla yüzde on pay alabiliyor.
Tahsislerin büyük bölümü bölge insanına iş yaratmayan, daha çok ülkenin elektrik ihtiyacını karşılama amacına dönük enerji yatırımları.
2003-2014 döneminde 3,1 trilyon liralık merkezi yönetim bütçe harcamasının sadece yüzde sekizi Doğu ve Güneydoğu bölgesine yapılıyor.
Bu harcamaların büyük bölümü ‘savunma ve güvenlik’ harcamaları. Yani anlayacağınız silaha gitmiş.
2011 verilerine göre, kişi başına gelir Türkiye’de ortalama 9 Bin 244 dolar. Bu değer Mardin, Batman, Şırnak, Siirt’te 4 Bin 689, Diyarbakır’da 3 Bin 282, Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan’da 4 Bin 1, Van, Muş, Bitlis, Hakkâri’de 3 Bin 515 dolara düşüyor.
Resmi işgücü verilerine göre 2014’te ülke genelinde yüzde 9,9 olan işsizlik oranı, Güneydoğu Anadolu’da yüzde15,6’ya, Mardin, Batman, Şırnak, Siirt’te yüzde 24’e çıkıyor.
2013 itibariyle ülke genelinde sayıları 16 milyon 578 bin olan yoksulların 7 milyon 584 bin kişi ile yaklaşık yarısı Doğu ve Güneydoğu bölgesinde bulunuyor. Yoksulluk oranı Güneydoğu’da yüzde 28.
Doğu ve Güneydoğu illeri, okuma yazma oranı, doğumda yaşam beklentisi, kadınların toplumsal konumu ve diğer insani gelişmişlik göstergelerinin çoğunda son sıralarda yer alıyor.
Sanırım bölgenin içler acısı durumundan bir nebze de olsa haberdar oldunuz. Bu veriler bugüne kadar bölgeye bakış açısının da ne olduğunu göstermesi bakımından oldukça önemli.
Şimdi dün Başbakan Binali Yıldırım Diyarbakır’a geldi. burada önemli açıklamalar yapacağı ifade edildi. Bölgenin 23 ili için önemli ekonomik paketlerin açılacağı belirtildi.
Bu güne kadar kaç başbakan Diyarbakır’a gelerek benzer paketler açıkladığını inanın unuttum.
Pakette bölgeye yönelik yatırım, teşvik ve destek projelerinin startı verilecekmiş.
Projelerin startını, Başbakan Binali Yıldırım Diyarbakır ziyareti ile verecek. 2019'a kadar sürdürülecek projelerden terörden doğrudan veya dolaylı etkilenen 22 il yararlanacak.
Başbakan'ın açıkladığı ve 35 milyar TL'ye ulaşacağı belirtilen projelerden bazıları şöyle:
ALIM GARANTİSİ: Kamu-özel sektör ortaklığıyla bölgelere uygun fabrikalar ve işyerleri kurulacak. Buralar sembolik rakamlarla veya ücretsiz olarak yatırımcılara verilecek. Yapılan üretime belli bir süre ile alım garantisi sağlanacak. Bu en az 5 yıl olacak.
DIŞ YARDIMLARIN TEMİNİ: Kamunun ihtiyacı olan sarf malzemeleri, kapsam alanında bulunan 22 ilden alınacak. Türkiye'nin Kızılay veya AFAD gibi kuruluşlar aracılığıyla yurtdışına gönderdiği insani yardımlar bu bölgeden sağlanacak.
HER İLE ÖZEL TEŞVİK: Yatırımlar tarım, ulaştırma, altyapı, enerji, sağlık, turizm ve eğitim alanlarını kapsayacak. Bunun için ilave bütçe konulacak. İlgili şehrin veya ilçenin özelliğine göre yatırım önceliği belirlenecek. Kars ve Muş'a büyükbaş hayvancılık konusunda teşvik verilirken, Şanlıurfa'da tahıl, Malatya'da tekstil alanında yapılan yatırımlar teşvik edilecek.
KADINLARA ÖNCELİK: Büyük özel sektör firmalarının çağrı merkezlerini bölgeye taşımaları için teşvikler getirilecek. Gençler ve kadınlar teşvik ve desteklerden öncelikli olarak yararlanacak. Kadınların kuracağı küçük işlemlere hibe niteliğinde kredi verilecek.
CAZİBE MERKEZLERİ: Diyarbakır'ın yanı sıra Van, Kars, Şanlıurfa gibi şehirler cazibe merkezi olarak belirlenecek. Çevre illerle birlikte bu cazibe merkezlerinin bir sinerji oluşturması amaçlanacak. Böylece bölgeden Batı'ya yönelik büyük insan göçünün önüne geçilmesi hedeflenecek.
Bu yatırımlar ile terörün önünün kesilmesi ve desteğin azaltılması hedefleniyor.
Geçtiğimiz gün Başbakan Yı4ldırım açıkladı; terörün verdiği zarar 10 milyar dolar.
Şimdi sorarım size; bu yatırımlar 30 yıl önce yapılsaydı şimdi bu zarardan bahsedilecek miydi?
O zaman beyler biraz geç kalmadınız mı?
Spot: Geçtiğimiz gün Başbakan Yı4ldırım açıkladı; terörün verdiği zarar 10 milyar dolar.
Şimdi sorarım size; bu yatırımlar 30 yıl önce yapılsaydı şimdi bu zarardan bahsedilecek miydi?
