Lütfen bekleyin.. Lütfen bekleyin..
Mecliste devam eden bütçe görüşmelerinde zaman zaman sıcak saatler yaşanıyor. Tartışmalar atışmalar tansiyonu yükseltiyor.
Bakanlıkların ve devletin diğer birimlerinin bütçeleri tek tek görüşülüyor. Bu sırada partilerden milletvekilleri görüşlerini aktarıyor.
Bu görüşmelerden birinde
HDP Grup Başkanvekili İdris Baluken ilginç bir iddia attı ortaya. Baluken, Suriye ile Türkiye’nin arasının bozuk olmasına rağmen bu ülkeye yapılan ihracatın artış gösterdiğini savundu.
Bu ilginç bir durum.
Arası bozuk olan ve siyasi ilişkileri biten ülkelerin ticaret ilişkileri de biter. Bunun en yakın örneğini Türkiye-Rusya arasında gördük. Üstelik bu iki ülke arasında ilişkiler kopmamasına rağmen.
Baluken aslında şunları ima ediyordu. Suriye içsavaşı patlak vermeden önce 1,5 Milyar Dolar civarında olan iki ülke arasındaki ihracat 2012’de 400 Milyon Dolar civarına inmişken, Türkiye sınırına DAİŞ yerleştikten sonra yine 1,5 Milyar Dolar seviyesine yükseldi. Yani bu ürünler her ne ise DAİŞ’e satıldı.
Suriye savaşı başladığı günden beri sürece müdahil olan ve oradaki silahlı grupları desteklediği sık sık dile getirilen Türkiye’nin Suriye ile yaptığı ticaretin ilginç ayrıntıları herkesi düşündürüyor.
HDP Grup Başkanvekili İdris Baluken bu iddiayı ortaya atıp cevap istedikten sonra Maliye Bakanlığı yazılı olarak yanıt verdi.
Bakanlığın verdiği bilgilere göre, Türkiye savaş sürecinden de ekonomik olarak kazançlı çıktı.
Verilere göre, Türkiye'nin Suriye ile ‘Türkiye-Suriye Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi 1. Bakanlar Kurulu toplantısı’ yaptığı 2009 yılında Türkiye'nin Suriye'ye ihracat miktarı 1 milyar 421 milyon dolar olarak kayıtlara geçti.
Türkiye'nin aynı yıl Suriye'den ithalatı aldığı ürün miktarı ise 221 milyon 453 bin dolar olarak hesaplandı.
Türkiye'nin o tarihlerde yaptığı toplantılar, dönemin Başbakan’ı Erdoğan ve Esad'ın ortak tatilleri ve yapılan ekonomik işbirlikleriyle Türkiye'nin 2010 yılında Suriye'ye ihracatı 1 milyar 844 milyon dolara çıktı.
Bu arada Suriye'de iç savaşın patlak verdiği 2011 yılında da Türkiye'nin Suriye ile ticareti gerilemedi.
Aksine aynı yıl 1 milyar 609 milyon dolar civarında Suriye'ye Türkiye'den ihracat gerçekleştirildi.
Ancak Türkiye Esad ile ilişkileri askıya alınca ve siyasi ilişkiler bozulunca, Henüz Esad'ın kontrolünü kaybetmediği 2012 yılında Türkiye'nin Suriye'ye olan ihracatı da yüzde 70 oranında gerileyerek 497 milyon dolar seviyesine düştü.
Ancak, Suriye'de Esad kontrolü kaybetmeye ve bazı bölgelerde ‘muhalifler’ hakim olmaya başlayınca, 2013 yılında Türkiye'nin Suriye'ye ihracatı da yeniden arttı.
2013 yılında Türkiye'nin Suriye'ye ihracatı yüzde 105 oranında artarak yeniden 1 milyar 24 milyon dolar seviyesine çıktı.
2014 yılında da Türkiye'nin Suriye ihracatı ortak bakanlar kurulu toplantısının yapıldığı 2009, 2010 yıllarını geride bırakarak, 1 milyar 800 milyon dolar düzeyine çıktı ve ihracatın artma oranı da yüzde 75 olarak hesaplandı.
Türkiye 2015 yılında da Suriye'ye 1 milyar 524 milyon dolar civarında ürün sattı.
Türkiye'nin Suriye'ye ihracatının tavan yaptığı 2014 yılı aynı zamanda Adana'da silah yüklü MİT TIR'larının durdurularak arandığı ve siyasi krize neden olduğu yıl oldu.
Ayrıca DAİŞ'in Türkiye sınırında bir çok yeri ele geçirdiği, gittikçe hakimiyetini genişlettiği ve gümrük kapılarına hakim olduğu bir yıl olarak kayıtlara geçti.
Aynı yıl IŞİD'in Musul'u ele geçirerek hem Irak'ta hem de Suriye'de hakimiyetini genişlettiği yıl olması dikkat çekti.
IŞİD aynı tarihlerde bir ara Serêkaniyê, Girê Spî, Cerablus gibi kritik noktaları denetiminde tutuyordu.
Ayrıca, HDP'nin ‘Türkiye'nin Suriye'de rejim ile Kürtlerle herhangi bir ilişkisi ve işbirliği yok, o halde bu ürünler hangi güçlere ve hangi kapılardan satıldı’ sorusuna ise yanıt verilmiş değil.
Bu veriler kafa karışıklığının yanısıra bazı soruları da beraberinde getiriyor.
Bu ürünler Suriye devleti tarafından alınmadığına göre kimler tarafından alındı?
DAİŞ’in kontrolündeki kapılardan geçtiği bilinen bu ürünler neler?
Bu kadar yüksek meblağda malzemeyi alabilecek tek grup DAİŞ’tir. Çünkü ele geçirdiği petrol rafinerilerinden Milyarlarca Dolar gelir elde ediyor. Bu ürünleri DAİŞ’mi aldı?
Bu sorular sanırım hiçbir zaman yanıt bulamayacak.
